Yoona

1. Tiểu sử

Yoona được sinh ra vào ngày 30 tháng 5 năm 1990 tại Seoul, Hàn Quốc.^[3] Gia đình cô gồm bố và một chị gái hơn cô 5 tuổi.^[4] Khi còn nhỏ, nhóm nhạc nữ S.E.S. đã khiến cô mơ ước được trở thành ca sĩ. Năm 2002, Yoona trở thành thực tập sinh của SM Entertainment thông qua hệ thống SM Saturday Open Casting Audition. Trước khi ra mắt công chúng, nữ idol đã xuất hiện trong một số video âm nhạc như "Magic Castle" của TVXQ.^[5]

Năm 2009, Yoona tốt nghiệp trường trung học Daeyoung. Sau đó vào năm 2014, cô cùng Seohyun và một thành viên khác của Girls' Generation tốt nghiệp trường đại học Dongguk và được trao giải thưởng thành tựu trọn đời.^[6][7]

2. Sự nghiệp

2.1. 2007–15: Ra mắt với Girl's Generation và khởi đầu sự nghiệp diễn xuất

Yoona chính thức ra mắt công chúng với tư cách là thành viên nhóm nhạc nữ Girls' Generation vào tháng 8 năm 2007. Sự nghiệp diễn xuất của Yoona khởi đầu vào năm 2007 với vai phụ Shin Joo-young trong bộ phim truyền hình 9 Ends, 2 Out.^[8] Sau đó có xuất hiện trong bộ phim truyền hình Woman of Matchless Beauty vào tháng 4 năm 2008 và nhận được sự khen ngợi từ nữ diễn viên kỳ cựu Bae Jong-ok.^[9]

Tháng 5 năm 2008, Yoona đảm nhận vai chính đầu tiên trong bộ phim truyền hình You Are My Destiny với vai diễn Jang Sae-byuk. Bộ phim đạt tỷ suất người xem lên tới 41,5% và giúp cô được công chúng biết đến một cách rộng rãi.^[10][11] Với vai diễn này, cô đã giành chiến thắng ở hạng mục Nữ diễn viên mới xuất sắc nhất tại hai lễ trao giải KBS Drama Awards lần thứ hai^[12] và Baeksang Arts Awards lần thứ 45. Năm 2009, cô đảm nhận vai nữ chính Seo Yoo-jin bên cạnh nam diễn viên Kwon Sang-woo trong bộ phim truyền hình Cinderella Man^[13] và nhận được giải Nữ diễn viên phim truyền hình được yêu thích nhất tại lễ trao giải Baeksang Arts Awards lần thứ 46 cho vai diễn của mình.

Năm 2012, Yoona đảm nhận vai nữ chính bên cạnh nam diễn viên Jang Geun-suk trong bộ phim truyền hình Love Rain. Trong phim, một đôi tình nhân gặp nhau vào những năm 1970 nhưng không đến được với nhau và sau đó hai người con của họ lại đem lòng yêu nhau ở thời hiện đại.^[14] Mặc dù Love Rain không đạt được tỷ suất người xem cao ở Hàn Quốc,^[15] bản quyền phát sóng bộ phim đã được bán cho 12 quốc gia^[16][17] trong đó có Nhật Bản với giá 10 triệu đô la Mỹ, mức giá cao thứ hai trong lịch sử đối với một phim truyền hình của KBS ở thời điểm đó.^[18] Diễn xuất của Yoona cũng được đánh giá là có nhiều tiến bộ so với các vai diễn trước đó.^[19][20]

Năm 2013, Yoona đảm nhận vai nữ chính Nam Da-jung bên cạnh nam diễn viên Lee Beom-soo trong bộ phim truyền hình hài tình cảm Prime Minister and I. Nội dung phim được lấy cảm hứng từ bộ phim nhạc kịch The Sound of Music.^[21] Vai diễn của cô là một nữ phóng viên trẻ đột ngột được đề nghị kết hôn với thủ tướng Hàn Quốc. Mặc dù phim không đạt được thành công về mặt tỷ suất người xem, Yoona đã nhận được giải Nữ diễn viên phim truyền hình ngắn xuất sắc tại lễ trao giải KBS Drama Awards lần thứ 27 cho vai diễn của mình.

2.2. 2016–nay: Hoạt động tại Trung Quốc và trở lại màn ảnh Hàn Quốc

Tháng 3 năm 2016, Yoona hợp tác với nhóm nhạc indie Hàn Quốc 10 cm trong bài hát "Deoksugung Stonewall Walkway" thuộc dự án âm nhạc Station của SM Entertainment.^[22] Tháng 4 năm 2016, bộ phim truyền hình cổ trang Trung Quốc Võ Thần Triệu Tử Long mà cô thủ vai nữ chính bắt đầu được phát sóng. Có kịch bản lấy cảm hứng từ tác phẩm Tam Quốc Diễn Nghĩa, phim được khởi quay từ cuối năm 2014. Trong phim, cô đảm nhận đồng thời hai nhân vật Hạ Hầu Khinh Y và Mã Ngọc Nhu. Võ Thần Triệu Tử Long đã đạt tỉ suất người xem 2%, con số được xem là tương đối cao với một phim truyền hình Trung Quốc, cũng như 11 tỉ lượt xem trực tuyến.^[23] Từ ngày 26 tháng 6 đến ngày 30 tháng 7 năm 2016, Yoona tổ chức một loạt các buổi họp mặt người hâm mộ tại bốn thành phố Trung Quốc: Bắc Kinh, Quảng Châu, Trùng Khánh và Thượng Hải. Tháng 8 năm 2016, cô phát hành một mini-album nhạc số tiếng Trung Quốc với tên gọi Blossom. Album bao gồm bản hát lại của ba bài hát tiếng Trung "Hồng đậu", "May mắn bé nhỏ" và "Ánh trăng nói hộ lòng tôi" mà trước đó cô đã biểu diễn trong các buổi họp mặt người hâm mộ.

Tháng 9 năm 2016, Yoona quay trở lại màn ảnh nhỏ Hàn Quốc sau 3 năm với vai nữ chính Go Ahn-na bên cạnh Ji Chang-wook và Song Yun-ah trong bộ phim truyền hình Hàn Quốc The K2 của đài tvN.^[24] Cô cũng đã được xác nhận là sẽ thủ vai nữ chính trong bộ phim truyền hình cổ trang The King Loves, dự kiến được phát sóng vào năm 2017.^[25] Tháng 1 năm 2017, Yoona xuất hiện trong bộ phim điện ảnh hành động Cooperation do nam diễn viên Hyun Bin thủ vai chính.^[26] Sau đó, cô đóng vai chính trong bộ phim lịch sử của đài MBC The King in Love, bộ phim chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của Kim Yi-ryung. Vào tháng 9 năm 2017, Yoona đã phát hành đĩa đơn thứ hai "When The Wind Blows" như một phần của SM Station.

Năm 2018, Yoona tham gia Hyori's Homestay mùa thứ hai với tư cách là giám khảo mới của chương trình. Cô đã phát hành đĩa đơn thứ ba "To You" sau khi kết thúc chương trình tạp kỹ. Vào tháng 8 năm 2018, nhóm nhỏ Girls' Generation Oh! GG đã được thành lập gồm Yoona cùng với bốn thành viên SNSD khác; nhóm đã phát hành đĩa đơn "Lil Touch". Cũng trong năm cô bắt đầu fan meeting tours ở các nước châu á bao gồm: Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, Singapore, Thái Lan, Hồng Kong,... với lượng khán giả vô cùng hùng hậu.

Ngày 30 tháng 5 năm 2019, Yoona phát hành album mở rộng A Walk to Remember, trở thành album bán chạy nhất trong 24 giờ đầu tiên của một nữ nghệ sĩ solo. Tháng 7 năm 2019, Yoona đóng vai chính trong bộ phim hài thảm họa Exit cùng với Jo Jung-suk. Phim đã trở thành một trong những bộ phim có doanh thu cao nhất mọi thời đại ở Hàn Quốc.

Năm 2020, YoonA thủ vai nữ chính trong bộ phim truyền hình Hush của JTBC. Trong phim, cô vào vai phóng viên thực tập Lee Ji Soo, người vừa bước chân vào ngành truyền thông.^[27]

Năm 2021, Yoona thủ vai chính trong bộ phim điện ảnh Miracle: Letters to the President của đạo diễn Lee Jang-hoon.^[28] Cô cũng đã được công bố là sẽ xuất hiện trong bộ phim điện ảnh hài lãng mãn A Year-End Medley của đạo diễn Kwak Jae-yong,^[29] và bộ phim truyền hình Big Mouse bên cạnh nam diễn viên Lee Jong-suk.^[30]

Năm 2022 được xem là năm đỉnh cao của YoonA khi xuất hiện dày đặc trong mọi lĩnh vực từ âm nhạc cho đến phim ảnh. Đâu tiền phải nói đến Yoona và SNSD gây sốt khi trở lại với album Forever 1, đánh dấu chặng đường 15 năm hoạt động âm nhạc trong làng giải trí. Sát cánh bên Lee Jong Suk trong phim Big Mouth, bộ phim đạt tỉ suất người xem khá cao, có thời điểm lên tới 21,8%, giúp Big Mouth trở thành mini-series thứ 3 ăn khách nhất Hàn Quốc năm 2022. Góp mặt trong bộ phim "Confidential Assignment 2: International" cùng Huyn Bin, tính đến ngày 22 tháng 10 năm 2022 , đây là bộ phim Hàn Quốc có doanh thu cao thứ ba trong năm 2022, với tổng doanh thu là 56.282.820 đô la Mỹ và 6.982.840 lượt xem. Sắp tới đây, YoonA sẽ tiếp tục xuất hiện trong 2 phim "Date at 2 O'Clock" và "King the Land".

3. Hình ảnh công chúng

Yoona từng được đặt danh hiệu là "nữ hoàng quảng cáo" sau khi xuất hiện trong nhiều quảng cáo và trở thành gương mặt đại diện cho nhiều nhãn hiệu.^[31][32] Năm 2012, cô xuất hiện trong ít nhất 20 phim quảng cáo và xếp thứ năm trong số những người nổi tiếng tham gia nhiều quảng cáo nhất.^[33][34] Cô cũng đã đảm nhận vai trò gương mặt đại diện cho nhãn hiệu mỹ phẩm Innisfree trong 11 năm liên tiếp. Năm 2014, Yoona được CNN đánh giá là "một trong những tên tuổi lớn ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương" góp phần giúp các nhãn hiệu mỹ phẩm Hàn Quốc trở nên phổ biến tại thị trường Trung Quốc.^[35] Năm 2016, cô được tạp chí Forbes bình chọn là một trong 30 người nổi tiếng dưới 30 tuổi trong lĩnh vực thể thao và giải trí có sức ảnh hưởng lớn nhất tại châu Á.^[36]

Trong suốt sự nghiệp của mình, Yoona cũng thường xuyên làm tình nguyện và quyên góp từ thiện. Nhờ những hoạt động đó, vào năm 2015 cô đã được gặp gỡ tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye tại Nhà Xanh và trở thành thành viên của tổ chức danh dự dành cho các cá nhân có những đóng góp từ thiện to lớn của Hàn Quốc.^[37][38]

3.1. Đại sứ

Năm 2012, Yoona được bổ nhiệm làm Đại sứ danh dự của quận Jung-gu, Seoul.

Vào năm 2014, Yoona được bổ nhiệm làm đại sứ cho chiến dịch của UNICEF, UNIHERO, nhằm mục đích mời mọi người trở thành anh hùng cho những đứa trẻ kém may mắn trên toàn cầu. Yoona cũng được chọn làm đại sứ cho trường đại học Dongguk năm 2014 cùng với Son Na-eun của Apink và nữ diễn viên Park Ha-sun.

Năm 2015, Yoona được mệnh danh là đại sứ quảng cáo cho Dịch vụ Thuế Quốc gia. Cô cũng đã nhận được sự khen ngợi của tổng thống vì đã trả thuế một cách trung thực.

Năm 2016, Yoona đã tham gia chiến dịch "Come As You Are" của Crocs với tư cách là một trong những đại sứ toàn cầu.

Năm 2018, Yoona được bổ nhiệm làm đại sứ an toàn cho Hội đồng Văn hóa Trung ương về Chiến dịch Văn hóa An toàn, được tổ chức để cam kết các biện pháp an toàn và xóa bỏ các hoạt động nguy hiểm như tăng tốc và đỗ xe trái phép ngăn chặn sự xâm nhập của xe cứu hỏa.

4. Đời tư

Tháng 8 năm 2013, Yoona bắt đầu một mối quan hệ tình cảm với nam ca sĩ và diễn viên Lee Seung-gi.^[39] Tháng 8 năm 2015, công ty đại diện của hai người xác nhận là họ đã chia tay vì lý do lịch trình bận rộn.^[40]

Vào ngày 27/11/2020, Yoona đã chia sẻ video đầu tiên của mình trên kênh mới "YoonA's So Wonderful Day". Video cho thấy cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa nữ thần tượng và ê-kíp để nói về nội dung mà cô ấy sẽ chia sẻ với người hâm mộ trên tài khoản Instagram chính thức mới và kênh YouTube của mình. Nói về tên gọi của kênh - "So Wonderful Day", Yoona chia sẻ cô nghĩ ra cái tên dựa trên tên fandom của Girls' Generation là "SONE". Kênh của cô đạt 100 nghìn lượt đăng ký chỉ chưa đầy 1 tháng.^[41]

5. Danh sách đĩa nhạc

5.1. Mini-album

Album	Thông tin	Thứ hạng cao nhất		Doanh số
		HQ [42]	Mỹ World [43]
Tiếng Hàn
A Walk to Remember	Ngày phát hành: 30 tháng 5 năm 2019 (HQ) Hãng đĩa: SM Entertainment Định dạng: CD, kihno, tải về	3	13	HQ: 53.051[44] Mỹ: 2.000[45]
Tiếng Trung
Blossom	Ngày phát hành: 4 tháng 8 năm 2016 Hãng đĩa: SM Entertainment, Xiami Định dạng: Tải về Danh sách bài hát "Hồng đậu" (紅豆) "May mắn bé nhỏ" (小幸運) "Ánh trăng nói hộ lòng tôi" (月亮代表我的心)	—	—	—

5.2. Đĩa đơn

Bài hát	Năm	Thứ hạng cao nhất		Doanh số (tải về)	Album
		HQ Gaon [46]	Mỹ World [47]
"Deoksugung Stonewall Walkway" (hợp tác với 10 cm)	2016	24	7	HQ: 194.752[48]	A Walk to Remember
"When The Wind Blows" (바람이 불면, 如果妳也想起我)	2017	93	23	—
"Summer Night" (여름밤) (hợp tác với 20 Years of Age)	2019	—	—
Cộng tác
"To You" (với Lee Sang-soon)	2018	—	—	—	A Walk to Remember
Đĩa đơn quảng bá
"Haptic Motion" (với Jessica, Tiffany và TVXQ)	2008	—	—	—	Đĩa đơn không nằm trong album
"Innisfree Day"	2010	—	—	—	Đĩa đơn không nằm trong album
Nhạc phim
"Amazing Grace"	2016	—	—	—	The K2 OST
"—" cho biết bài hát không lọt vào bảng xếp hạng.

6. Danh sách phim

6.1. Phim điện ảnh

Phim	Năm	Vai	Ghi chú
I AM.	2012	Chính mình	Phim tài liệu về SM Town
SM Town the Stage	2015	Chính mình	Phim tài liệu về SM Town
Confidential Assignment	2017	Park Min-young	Vai phụ
Exit	2019	Eui-joo	Vai chính
Miracle: Letters to the President	2021	Song Ra-hee	Vai chính
House of Hummingbird		Người dẫn chuyện
A Year-End Medley		Soo-yeon	Vai phụ
Confidential Assignment 2: International	2022	Park Min-young	Vai phụ
Pretty Crazy	2025	Jeong Seon-ji	Vai chính

6.2. Phim truyền hình

Phim	Năm	Kênh	Vai	Ghi chú
9 Ends, 2 Out	2007	MBC	Sin Ju-yeong	Vai phụ
Unstoppable Marriage	2008	KBS2	Công chúa Bulgwang-dong	Khách mời
Woman of Matchless Beauty		MBC	Mi-ae
You Are My Destiny		KBS	Jang Sae-byeok	Vai chính
Cinderella Man	2009	MBC	Seo Yu-jin
Love Rain	2012	KBS2	Kim Yun Hee / Jung Hana
Prime Minister and I	2013	KBS	Nam Da Jung
Because It's the First Time	2015	OnStyle	Im Yoona	Khách mời
Võ Thần Triệu Tử Long	2016	Hunan TV	Hạ Hầu Khinh Y / Mã Ngọc Nhu	Vai chính
The K2		tvN	Go Ahn-na
The King Loves	2017	MBC	Eun San
Hush	2020–21	JTBC	Lee Ji Soo
Big Mouth	2022	MBC	Go Mi-ho
King the Land	2023	JTBC	Chun Sa Rang	Vai chính
Bon Appétit, Your Majesty	2025	tvN	Yeon Ji-young	Vai chính

6.3. Chương trình truyền hình

Chỉ nêu những chương trình mà Yoona là thành viên cố định

Chương trình	Năm	Kênh	Ghi chú
Family Outing 2	2010	SBS	Thành viên cố định
Hyori's Homestay	2018	JTBC
Running Man	2019	SBS	Khách mời

7. Giải thưởng và đề cử

Năm	Giải thưởng	Hạng mục	Được đề cử	Kết quả
2008	Korea Drama Awards lần thứ 2	Netizen Popularity Award[49]	You Are My Destiny	Đoạt giải
	KBS Drama Awards lần thứ 22	Nữ diễn viên mới xuất sắc nhất		Đoạt giải[12]
		Netizen Award[12]		Đoạt giải
2009	Baeksang Arts Awards lần thứ 45	Nữ diễn viên phim truyền hình mới xuất sắc nhất		Đoạt giải
		Nữ diễn viên phim truyền hình được yêu thích nhất		Đoạt giải
2010	Baeksang Arts Awards lần thứ 46	Nữ diễn viên phim truyền hình được yêu thích nhất	Cinderella Man	Đoạt giải
2012	Mnet 20's Choice Awards	20's Female Drama Star	Love Rain	Đề cử
	KBS Drama Awards lần thứ 26	Nữ diễn viên chính xuất sắc (phim truyền hình ngắn)		Đề cử
		Netizen Award[50]		Đoạt giải
2013	Baeksang Arts Awards lần thứ 49	Nữ diễn viên phim truyền hình được yêu thích nhất		Đề cử
	KBS Drama Awards lần thứ 27	Nữ diễn viên chính xuất sắc (phim truyền hình ngắn)	Prime Minister and I	Đoạt giải
		Cặp đôi đẹp nhất (với Lee Bum Soo)[51]		Đoạt giải
		Netizen Award		Đề cử
2014	Baeksang Arts Awards lần thứ 50	Nữ diễn viên phim truyền hình được yêu thích nhất		Đề cử
	Seoul International Youth Film Festival lần thứ 16	Nữ diễn viên trẻ xuất sắc nhất		Đề cử
2015	Global Luxury Award	Global Tourism Industry Congress Fusion Seminars (với Lâm Canh Tân)[52]	God of War, Zhao Yun	Đoạt giải
	Busan International Advertising Festival lần thứ 8	Best Korean spokesmodel in China	Chính mình	Đoạt giải
	National Tax Service of South Korea	Best Public Tax Payer Award[53]	Chính mình	Đoạt giải
2016	Asia Artist Awards lần thứ nhất	Ngôi sao châu Á	Chính mình	Đoạt giải
		Nữ diễn viên được yêu thích nhất	The K2	Đoạt giải
	Korea's Best Dresser Swan Awards lần thứ 31	Best Dressed Actress	Chính mình	Đoạt giải
	Ceci Beauty Award	Asia Fashion Award	Chính mình|	Đoạt giải
2017	Baeksang Arts Awards lần thứ 53	Nữ diễn viên mới xuất sắc nhất (phim điện ảnh)	Confidential Assignment	Đề cử
		Nữ diễn viên được yêu thích nhất (phim điện ảnh)		Đoạt giải
	2017 Korean Film Shining Star Awards	Newcomer Award (phim điện ảnh)		Đoạt giải