Choi Ye-na

1. Tiểu sử

Yena sinh ngày 29 tháng 9 năm 1999 tại Gil-dong, quận Gangdong, Seoul, Hàn Quốc.^[4] Cô là em gái của ca sĩ kiêm diễn viên Choi Sung-min, cựu thành viên nhóm nhạc SPEED và Co-ed School.^[6] Thời thơ ấu, cô được chẩn đoán mắc u lympho (một dạng ung thư hạch); về sau bệnh đã được chữa khỏi hoàn toàn.^[7]

Năm 2017 – 2018, trước khi tham gia Produce 48, cô là người dẫn chương trình dạy nấu ăn thiếu nhi Cooking Class của SBS.^[8]

2. Sự nghiệp

2.1. 2018 – 2021: Produce 48 , IZ*ONE

Từ ngày 15 tháng 6 đến 31 tháng 8 năm 2018, Yena đại diện Yuehua Entertainment tham gia chương trình sống còn Produce 48 của Mnet và đứng hạng 4 chung cuộc, debut cùng nhóm nhạc IZ*ONE.^[9] EP đầu tay của nhóm, Color*Iz, phát hành ngày 29 tháng 10 năm 2018 với ca khúc chủ đề "La Vie en Rose".^[10] Trong nhóm, cô đảm nhiệm vai trò rapper chính, đồng thời tham gia hát và nhảy. Sau đó, cô góp mặt trong show tạp kỹ Prison Life of Fools của tvN cùng JB (GOT7).^[11] Tháng 12 năm 2020, cô được xác nhận là thành viên chương trình tạp kỹ bí ẩn Girls High School Mystery Class - nội dung gốc đầu tiên của TVING.^[12] IZ*ONE chính thức tan rã vào tháng 4 năm 2021.

2.2. 2021: Hậu IZ*ONE, thử sức diễn xuất

Sau khi IZ*ONE tan rã, Yena tham gia dẫn chương trình Idol Dictation Contest của TVING,^[13] đồng thời trở thành MC cố định cho Fireworks Handsome (tvN Story)^[14] và Game of Blood (MBC).^[15] Ngày 6 tháng 8 năm 2021, cô được xác nhận là MC độc lập đầu tiên của web show Yena's Animal Detective (Studio Waffle), lên sóng từ 24 tháng 8.^[16] Cuối năm 2021, cô đóng vai Oh Na-ri trong mùa 2 web-drama The World of My 17, đánh dấu màn debut diễn xuất.^[17]

2.3. 2022: Debut solo với Smiley và Smartphone

Ngày 17 tháng 1 năm 2022, Yena chính thức debut solo với EP Smiley, có sự góp giọng của BIBI trong bản song ca cùng tên.^[18] Cô biểu diễn debut trên sóng truyền hình tại M Countdown ngày 20 tháng 1,^[19] và giành chiến thắng đầu tiên trên chương trình âm nhạc vào ngày 10 tháng 2 cùng năm, chỉ 24 ngày sau khi ra mắt.^[20] EP thứ hai, Smartphone, phát hành ngày 3 tháng 8 năm 2022.^[21]

2.4. 2023: Love War , Hate XX và debut Nhật Bản

Ngày 16 tháng 1 năm 2023, Yena phát hành album đơn (single album) đầu tiên, Love War.^[22] Cùng tháng, cô tham gia dàn cast show tạp kỹ HMLYCP của ENA.^[23] Ngày 27 tháng 6, cô phát hành album đơn thứ hai Hate XX với ca khúc chủ đề "Hate Rodrigo" (feat. Yuqi (I-DLE)).^[24] Tháng 8 năm 2023, Yena chính thức debut tại Nhật Bản với đĩa đơn "Smiley -Japanese Ver.-" cùng Chanmina.^[25]

2.5. 2024: Good Morning , Nemonemo và trở lại diễn xuất

Yena phát hành EP thứ ba, Good Morning, vào ngày 15 tháng 1 năm 2024.^[26] Đĩa đơn tiếng Nhật thứ hai, "DNA", phát hành ngày 7 tháng 2.^[27] Ngày 30 tháng 9, cô phát hành album đơn thứ ba Nemonemo.^[28] Tháng 12 năm 2024, có thông báo Yena sẽ trở lại diễn xuất trong sitcom gia đình Villains Everywhere (KBS2) với vai Gu Won-hee.^[29]

2.6. 2025 – 2026: Blooming Wings , hợp tác Hatsune Miku và Love Catcher

Ngày 16 tháng 5 năm 2025, Yena góp giọng trong ca khúc "Loser" thuộc EP solo Echo của Jin (BTS).^[30] Cô phát hành EP thứ tư, Blooming Wings, vào ngày 29 tháng 7 năm 2025.^[31] Ngày 26 tháng 11 năm 2025, cô phát hành đĩa đơn kỹ thuật số tiếng Nhật "STAR!" với sự góp mặt của Vocaloid Hatsune Miku, dưới hãng đĩa Victor Entertainment.^[32]

Ngày 21 tháng 1 năm 2026, phiên bản tiếng Nhật của "Nemonemo" được phát hành.^[33] Ngày 11 tháng 3 năm 2026, Yena phát hành EP thứ năm, Love Catcher.^[34] Tháng 6 năm 2026, cô được xác nhận là thành viên cố định của chương trình hẹn hò My Remaining Love (SBS), phát sóng cùng Jung Yong-hwa và Doh Kyungsoo.^[35]

3. Danh sách đĩa nhạc

3.1. EP

Tên	Thông tin chi tiết	Thứ hạng cao nhất			Doanh số
		HQ[1]	NB (Nhật)	Thụy Điển
Smiley	Phát hành: 17/1/2022 · Hãng: YH Entertainment · Định dạng: CD, tải kỹ thuật số, streaming	2[36]	48[37]	—	KOR: 123.302[38]
Smartphone	Phát hành: 3/8/2022 · Hãng: YH Entertainment Track: Make U Smile · Smartphone · WithOrWithOut · Lemon-Aid · U	3[39]	—[2]	—	KOR: 138.339[40]
Good Morning	Phát hành: 15/1/2024 · Hãng: YH Entertainment Track: Good Morning · Good Girls in the Dark · Damn U · The Ugly Duckling	2[41]	—	—	KOR: 77.667[42]
Blooming Wings	Phát hành: 29/7/2025 · Hãng: YH Entertainment Track: Drama Queen · Being a Good Girl Hurts · Hello Goodbye · As Long as It's Not You · 364	10[43]	—	—	KOR: 41.364[44]
Love Catcher	Phát hành: 11/3/2026 · Hãng: YH Entertainment Track: Catch Catch · Spring Fever (feat. DinDin, Jung Hyung-don) · Sticker (feat. MRCH) · April's Cat · Question Marks (feat. Paul Kim)	5[45]	87[46]	18[47]	KOR: 59.180[48]

3.2. Album đơn (Single album)

Tên	Thông tin chi tiết	Thứ hạng cao nhất	Doanh số
		HQ
Love War	Phát hành: 16/1/2023 · Hãng: YH Entertainment Track: Intro; Love is Over · Wash Away · Love War (feat. Be'O)	6[49]	KOR: 124.270[50]
Hate XX	Phát hành: 27/6/2023 · Hãng: YH Entertainment Track: Bad Hobby · Hate Rodrigo (feat. Yuqi của I-DLE) · Wicked Love	11[51]	KOR: 101.297[52]
Nemonemo	Phát hành: 30/9/2024 · Hãng: YH Entertainment Track: Nemonemo (네모네모) · Sugar (설탕) · That Was Love	5[53]	KOR: 48.009[54]

3.3. Đĩa đơn

Tên	Năm	Thứ hạng cao nhất		Album
		HQ (Gaon)[55]	K-pop Hot 100[56]
"Smiley" (feat. BIBI)	2022	8	9	Smiley
"Smartphone"	2022	119	—	Smartphone
"Love War" (feat. Be'O)	2023	71	—	Love War
"Hate Rodrigo" (feat. Yuqi)	2023	117	—	Hate XX
"Good Morning"	2024	178	—	Good Morning
"Nemonemo" (네모네모)	2024	35	—	Nemonemo
"Being a Good Girl Hurts" (착하다는 말이 제일 싫어)	2025	—[3]	—	Blooming Wings
"Catch Catch" (캐치 캐치)	2026	5	70	Love Catcher

3.4. Đĩa đơn tiếng Nhật

Tên	Năm	Ghi chú
"Smiley" (Japanese Ver., feat. Chanmina)	2023	Đĩa đơn debut tại Nhật; JPN Hot 10, JPN Heat. 12; doanh số phi vật lý (phy.) Nhật: 5.658 bản[57]
"DNA"	2024	Sáng tác gốc tiếng Nhật; JPN Hot 7; doanh số phi vật lý Nhật: 4.016 bản[58]
"STAR!" (feat. Hatsune Miku)	2025	Phát hành dưới Victor Entertainment; JPN Hot 9; doanh số phi vật lý Nhật: 4.085 bản[58]
"Nemonemo" (bản tiếng Nhật)	2026	Phiên bản tiếng Nhật của đĩa đơn Hàn Quốc cùng tên
"Mirror Mirror" (ミラミラ)	2026	Đĩa đơn tiếng Nhật, phát hành 10/6/2026

Số liệu thứ hạng/doanh số tổng hợp từ Circle Chart, Gaon Music Chart, Billboard Japan, Billboard Korea, Oricon và Sverigetopplistan.

4. Diễn xuất

Năm	Tác phẩm	Vai diễn	Ghi chú
2021	The World of My 17 (mùa 2)	Oh Na-ri	Web drama
2025	Villains Everywhere	Gu Won-hee	Sitcom, KBS2

5. Chương trình truyền hình (chọn lọc)

Năm	Chương trình	Đài	Vai trò
2017 – 2018	Cooking Class	SBS	Người dẫn chương trình
2018	Produce 48	Mnet	Thí sinh (hạng 4)
2019	Prison Life of Fools	tvN	Thành viên cố định
2020 – 2024	Girls High School Mystery Class (mùa 1 – 3)	TVING	Thành viên cố định
2021	Yena's Animal Detective	Studio Waffle	MC độc lập
2021 – 2022	Fireworks Handsome	tvN Story	MC cố định
2021	Game of Blood	MBC	MC cố định
2023	HMLYCP	ENA	Thành viên cố định
2023	Girls Night Out	Mnet	MC
2026 – nay	My Remaining Love	SBS	Thành viên cố định

6. Giải thưởng và đề cử

6.1. Chiến thắng chương trình âm nhạc

Chương trình	Ngày	Ca khúc	Nguồn
M Countdown	10/2/2022	"Smiley" (feat. BIBI)	[59]

6.2. Các giải thưởng khác

Lễ trao giải	Năm	Hạng mục	Kết quả	Nguồn
Asia Artist Awards	2022	Best Musician Award	Đoạt giải	[60]
	2025	Best Musician – Solo	Đoạt giải	[61]
Blue Dragon Series Awards	2022	Best New Female Entertainer (Girls High School Mystery Class)	Đề cử	[62]
Brand Customer Loyalty Award	2021	Best Female Idol Entertainer	Đoạt giải	[63]
Brand Customer Loyalty Award	2022	Best Rookie Female Singer	Đoạt giải	[64]
		Best Female Idol Entertainer	Đoạt giải
Brand Customer Loyalty Award	2023	Most Influential Female Solo Artist	Đoạt giải	[65]
		Most Influential Female Entertainer Idol	Đoạt giải
Brand of the Year Awards	2021	Entertainer Idol of the Year (Female)	Đề cử	[66]
Brand of the Year Awards	2022	Best Rookie Solo Artist	Đoạt giải	[67]
Circle Chart Music Awards	2023	New Icon of the Year	Đoạt giải	[68]
Circle Chart Music Awards	2023	Song of the Year – Tháng 1 ("Smiley" feat. BIBI)	Đề cử	[69]
Genie Music Awards	2022	Best Female Solo Artist	Đề cử	[70]
Golden Disc Awards	2023	Digital Song Bonsang ("Smiley" feat. BIBI)	Đề cử	[71]
Golden Disc Awards	2023	Rookie Artist of the Year	Đề cử	[72]
Hanteo Music Awards	2023	Trend Wannabe Icon Award	Đoạt giải	[73]
Hanteo Music Awards (lần thứ 32, mùa giải 2024)	16/2/2025	Post Generation Award	Đoạt giải	[74][75]
		Great Female Artist Award	Đoạt giải
Korea First Brand Awards	2023	Most Anticipated Female Solo Artist	Đoạt giải	[76]
MAMA Awards	2022	Best New Female Artist	Đề cử	[77]
		Worldwide Fans' Choice Top 10	Đề cử
		Best Dance Performance – Solo	Đề cử
		Artist of the Year	Vào danh sách dài
		Song of the Year ("Smiley" feat. BIBI)	Vào danh sách dài
Melon Music Awards	2022	Best Female Solo Artist	Đề cử	[78]
		Top 10 Artist Award	Đề cử
		Artist of the Year	Vào danh sách dài

7. Tranh cãi

Một số trang không chính thống nêu Yena từng là thực tập sinh tại Polaris Entertainment trước khi gia nhập Yuehua, nhưng chưa tìm được nguồn báo/trang uy tín xác nhận chi tiết này.

Ngày 27 tháng 6 năm 2023, Yena phát hành album đơn Hate XX với ca khúc chủ đề "Hate Rodrigo" (feat. Yuqi của (G)I-DLE), phần lời do chính cô đồng sáng tác, nói về sự "ghen tị đáng yêu" dành cho ca sĩ Mỹ Olivia Rodrigo — người mà Yena công khai bày tỏ sự ngưỡng mộ.^[79] Tuy nhiên, ngay từ khi công bố, nhan đề bài hát (đặt chữ "Hate" trước họ của một nghệ sĩ khác) cùng việc MV lồng ghép nhiều hình ảnh và mô phỏng tạo hình của Rodrigo đã gây tranh cãi trong cộng đồng người hâm mộ, với nhiều ý kiến trái chiều về việc đây là một ca khúc "diss" hay một sự tôn vinh (homage) theo phong cách châm biếm.^[80]

Hai ngày sau khi phát hành, vào ngày 29 tháng 6 năm 2023, MV "Hate Rodrigo" bất ngờ bị chuyển sang chế độ riêng tư trên YouTube.^[81] Việc gỡ video xuống lập tức làm dấy lên tin đồn rằng phía Olivia Rodrigo đã yêu cầu gỡ bỏ, nhưng công ty quản lý của Yena, Yuehua Entertainment, sau đó lên tiếng bác bỏ tin đồn này, khẳng định quyết định là do chính công ty tự phát hiện và xử lý.^[82] Ngày 7 tháng 8 năm 2023, Yuehua Entertainment ra thông cáo chính thức xin lỗi vì đã gây hoang mang, cho biết công ty phát hiện MV "có thể vi phạm quyền thương hiệu, quyền hình ảnh cá nhân và bản quyền ở một số cảnh quay" nên đã chuyển video sang chế độ riêng tư từ ngày 29 tháng 6 để chỉnh sửa lại.^[83]

MV được đăng tải trở lại vào ngày 30 tháng 6 năm 2023 với nhiều cảnh quay có hình ảnh Rodrigo (bao gồm cảnh Yena tương tác với đĩa than Sour của Rodrigo) đã bị cắt bỏ.^[84] Công ty và bản thân Yena tiếp tục khẳng định ca khúc không nhằm mục đích công kích Rodrigo, mà là cách thể hiện vừa ghen tị vừa ngưỡng mộ một cách hài hước đối với thần tượng của mình.^[85] Sự việc được xem là một bài học về rủi ro pháp lý và hình ảnh khi các nghệ sĩ K-pop sử dụng tên tuổi, hình ảnh của người nổi tiếng khác làm chất liệu sáng tạo mà chưa có sự cho phép rõ ràng.